Pieter Engelraven

Op huyden den XIIIen martij anno XVIc achtien compareerden voor mij Jacob Janszoon Verwey openbaer ende bij den Hove van Hollandt geadmitteert notario tot Leyden residerende ende de getuygen onder genomineert d’edele Niclaes Houcke ter eenre, ende d’edele Pieter Engelraven sijn huysvrouwe voorstorve dienaer des goddelijcken woorts tot Boscoop ter andere sijden, beyde woonende tot Boscoop voorseyd. Ende verclaerden alsoo sij comparanten verscheyden reeckeningen ter saecke van diversche handelingen vercopingen verhuuringen gedaene oncosten op reysen ende andersints tot den dach van huyden toe hadden uytstaende gehadt, die sij bij leven off sterven hoochnodich achtede te werden vereffent dat daeromme sij comparanten d’selve op huyden in alle minne ende vruntschap hadden gedaen ende gesloten, mitsgaders bij liquidatie bevonden, dat sij dienaengaende nu geheelijcken gelijck sijn staende, in vougen dat sij den anderen in ‘t minste niet meer en hebben t’eisschen, ende d’een d’andere over sulcx ten daege toe van huiden van alles quiterende hoe het selve oock soude mogen werden genoempt, ende in wat plaetsen off landen de handelingen saecken ende affairen, mochten sijn gevallen, belooffden malcanderen ter saecke vandien, nu nochte ten eewigen daegen niet meer t’inquieteren off moeijelijcken te zijn, nochte eenige herreeckeninge, onder eenigerhande pretext directelelijck off indirectelijck, in rechte off daer buyten t’eisschen off versoucken onder verbintenisse van haere respective persoonen ende goederen, roerende ende onroerende present ende toecomende gerechticheden inneschulden egeene uytgesondert nochte buiten gehouden ten bedwanck ende executie van alle rechten ende rechteren, des d’voorn(oemde) Pieter Engelraven gehouden wesen sall, sulcx d’selve mede bij desen onder gelijck verband ende bedwanck als boven es belovende d’voorseyde Niclaes Houcke te bevrijden costeloos ende schaedeloos te houden van alsulcke drie hondert sesentwintich gulden off daer ontrent, als volgens seecker accoort competerende zijn Samuel Barten ende Maerten Tienwelen met haere consorten, ende versochten voorts de respectieve comparanten bij mij notario hier van gemaeckt ende hemluyden elcx gelevert te werden acte een off meer inder bester forme. Adus gedaen binnen Leyden ten huyse van meester Isaac Houcke chyrurgijn ten daege ende jaere alsboven in presentie van de edele Govert Basson bouckdrucker, ende Pieter van Gemen bouckbinder binnen d’voors(eyde) stede, als getuygen gelooffwaerdich met mij notaris ten desen gerequireert. Mij torconde Claeis Houck Pieter Engelraven G. Basson P. van Gemen 1618 In kennisse van mij Jacob J. Verweij notaris substituut 13-3-1618

Bij den innehouden van dese jegewoordigen instrumente sij elck eenen kennelijck ende openbaer dat in den jaere naer de geboorte ons heeren ende eenige salichmaeckers Jesu Christi sestienhondert ende achtien op den dertienden dach van de maent martius ‘s naemiddachs de clocke vier uyren impererende d’alderdoorluchtichste ende victorieuste prince ende heere, heere Mathia bij der voirsienicheyt Godes d’eerste dier name gecoren roomsch keyser in ‘t seste jaer sijnre majesteyts verkiesinge voor mij Jacob Janszoon Verwey openbaer ende bij den Hove van Hollandt geadmitteert notario tot Leyden residerende ende de getuygen onder genomineert gecompareert ende verscheenen sijn d’eersame Niclaes Houcke ende d’eerbaere Cathalina Springers geëchte luyden, woonende jegenwoordich tot Boscoop, mij notario wel bekent, wesende d’voornoemde Niclaes Houcke clouck ende gesont van lichaeme gaende ende staende ende Cathalina Springers sieck te bedde leggende, doch beyde haere redenen, memorie ende verstandt well machtich ende ten vollen gebruyckende naer allen uytwendigen schijne. D’welcke verclaerden dat sij in betrachtinge van de broosheit der menschelijcker natuyre, de seeckerheyt des doots, ende d’onseeckerheyt des tijts ende uyre vandien goet gevonden ende besloten hadden, van haere tijtlijcke goederen te disponeren, ter wijlen sij des (door Godes genaede) noch machtich waeren, ende dat sij ’t selve deden uyt haere eygen vrije gemoet ende wille sonder iemants opmaeckingen off misleydingen, des sij bevelende alvoirens haere onsterffelijcke zielen in de barmherticheyt Godes haeren hemelschen vader, ende haere doode lichamen tot een eerlicke begravinge ende daer mede ter dispositie comende verclaerden dat sij alvoorens wederiepen doot ende te niet deden alle alsulcke testamenten codicillen ende andere maeckingen, als sij bevonden sou mogen werden ‘t sij gesamentlijcken off elcx bijsonder voor desen eenichsints gepasseert ende verleden te hebben, niet willende dat d’selve valide off eenich effect sorteren sullen, als alle d’selve ende elcken vandien houdende voir nul crachten ende van onwaerden, ende van nieus disponeren. Verclaerden dat sij bij den anderen geprocreëert ende alsnoch in levenden lijve hadden vier kinderen met naemen meester Isaac Houcke, Cathelina Houcke, Claes Houcke de jonge, ende Christiaen Houcke waer van meester Isaac ende Cathelina Houcke getrout ende Claes ende Christiaen Houcke noch ongetrout ende minderjaerich sijn, ende dat d’voornoemde Cathelina Springers noch hebbende was een voorsoone genoempt Pieter Engelraven wesende jegewoordich dienaer des goddelijcken woorts tot Boscoop die sij gewonnen heeft bij wijlen Pieter Engelraven haeren eerste ende overleden man, mede getrouwt sijnde. Ende dat sij mitsdien willende d’voornoemde voorsoone van Cathalina Springers mitsgaeders haer comparanten beyder vier kinderen voorseyd gelijck stellen in allen schijn, als off sij alle van eenen bedde waeren, bij ‘t overlijden van d’eerste van hun comparanten tot desselfs erffgenamen institueerden innestelden ende nomineerden bij desen in alle de goederen actie ende crediten die d’eerstafflijvige van henluyden metter doot ontruymen ende eenichsints naerlaten sall hooft voor hooft ende bij gelijcke portien, haere beyder voornnoemde vier kinderen, ende mede d’voorseyde Pieter Engelraven voorsoone (als vooren) van Cathalina Springers voornoemt behoudelijcken ende met sulcken verstande dat de langstlevende van hun beddegenoten blijk ende gelaten werden sall in ‘t volle besit, genot ende gebruyck van den geheelen boedell, sonder nochtans d’hooftgoederen vandien buyten kennisse, wille ende consent van voorseyde geinstitueerde erffgenamen van de eerstoverledene te mogen verminderen, t’leven van hem off haer langstlevende geduyrende, op de laste nochtans dat d’voorseyde langstlevende gehouden wesen sall de twee minderjaerige ende ongehuwede kinderen t’onderhouden ende op te brengen, in eeten, drincken, clederen ende andere lijffsbehouften, houdende d’selve ter schoolen, en(de) op ‘t leeren van eenich goet handtwerck off andere cunst off wetenschap tot dat d’eselve ten huwelijcken staete, off respective tot bekoomen ouderdom van vijffentwintich jaeren sullen sijn gecomen, als wanneer d’voorseyde langstlevende d’selve sall uytsetten naer sijn off haeren raet gedragen sall. Waer boven sij comparanten wilden ende begeerden dat ter laetster doet van hemluyden d’voornoemde haere minderjarige kinderen uyt de gereetste goederen, des gemeenen boedels te vooren uyt trecken ende genieten sullen elcx een somme van vier ende hondert guldens ‘t stuck te XL grooten d’welcke sij d’selve prelegateren mits desen tot vereffeninge van ‘t geene haere andere gehijlickte kinderen hebben genoten. Ordonneerden voorts ende stelden tot voocht off voochdesse over de persoonen ende goederen van haere voorseyde minderjaerige kinderen ende derselver goederen, alleen de langstlevende van hun comparanten, als d’welcke alleen sij de regieringe ende administratie vandien waeren vertrouwende, buyten ‘t gesach, moeijenisse ende becrom, van allen anderen, ende over sulcx daer onder mede van alle weesmeesteren, weesmannen ende andere overicheden, als alle d’welcke sij daer van houdende zijn voor ten vollen ontlast verschoont ende geëxcuseert, alle ‘t welcke sij comparanten verclaerden aen handen mijns notarij ‘t selve als publijck persoone wettelijcken stipulerende te wesen haere respective testament ende uyterste wille. Begeerende dat ‘t selve stadtgrijpen, voortganck hebben ende executie gecrijgen sall ‘t sij als solempneel testament codicille gifte uyt saecke des doots ende soo ‘t selve bevonden soude mogen werden in de best te mogen subsisteren, niet jegenstaende eenige defecten off omissien. Versouckende bij mij notario hier van gemaeckt ende geëxpedieert te worden een openbaer instrument ofte meer in der bester forme. Aldus gedaen ende bij de comparante inne perfecte voorlesinge verleden ende gepasseert binnen d’voorseyde stadt Leyden ter woonplaetse van haer soone meester Isaac Houcke staende aldaer op Rapenburch ontrent de Nonnenbrugge tegens over d’universiteyt ten bijwesen ende overstaen van de Govert Basson bouckendrucker ende Pieter van Gemen bouckbinder binnen d’ voorseyde stede als getuygen gelooffwaerdich met mij notario hier toe geropen ende sonderlinge gebeden, in den jaere, maent, dach, uyre ende keyserlijcke regieringe als boven. G. Basson Mij t’orcond Claeis Houck Bij mij Catelijnne Sprynghers P. v. Gemen 1618 In kennisse van mij Jacob J. Verwey notaris substituut 13.3.1618