The Leiden ConnectionMayflower Family Stories
Back to the place register

Archive record

4 January 1617

Deposition on the arrest of two noblemen's sons at a Valkenburg inn

Date4 January 1617
Record group0508
Call number79M
Folio / page142a
Deposition on the arrest of two noblemen's sons at a Valkenburg inn, scan 1
Original archival scan · click to enlarge

Named as: Declarant

Read the complete English translation
Complete English translation

On this day, the first of January in the year sixteen hundred and seventeen, there appeared before me, Ewout Henricxzoon Craen, notary public admitted by the Court of Holland, and the witnesses named hereafter, Claes Claverly, tobacco-pipe maker living within the city of Leiden, about twenty-four years old, who, at the request and instance of the jonkheeren Maerten van Schouwen van Endegeest and Niclaes Paedts van Santhorst, testified and declared, upon his conscience and the salvation of his soul, in place of an oath, to be true: that on Monday the 12th of September last past, sixteen hundred and sixteen, it being the Valkenburg horse market, he the deponent was likewise present at the said market, and went together with Artus Stanten and Willem Basel, halberdier, his former servants, into an inn whose host, as he the deponent understood, was named Willem Janszoon of Amsterdam, intending, he the deponent, together with his said former servants, to drink some cans of beer there; and after he the deponent and his said former servants had been together there for some time and had drunk beer in a downstairs room, situated beneath the loft or chamber where the jonkheeren Cornelis Paedts van Santhorst and Geryt van Schouwen van Endegeest, sons of the requesting parties, were together at that time, no noise of violence, shouting, or clamour was heard by him the deponent over the heads of himself and his company in the said inn above — which, had it occurred, he would certainly have heard, since he the deponent and his company were, as aforesaid, beneath the room where the requesting parties' sons were.

He the deponent further declared that afterward, when the aforesaid sons of the requesting parties had come downstairs, he heard some commotion in the front hall of the said inn, and therefore went, along with his aforesaid former servants, to or near the door of the downstairs room where they had been sitting and drinking, which opened onto the front hall of the said inn; and he the deponent then saw that the landlady of the said inn was standing at the front door and holding it shut by herself, unwilling to allow the aforesaid sons of the requesting parties, who were both standing by the said front door, to leave the house, although the aforesaid young noblemen requested this of her — without, however, the aforesaid young noblemen, on account of this refusal or otherwise, striking, hitting, kicking, or ill-treating the aforesaid landlady, or drawing any weapon, or attempting to do any such thing.

After this he the deponent and his aforesaid servants, having gone back to their former place to drink a little more, again heard a commotion in the aforesaid front hall, and betaking himself with his aforesaid company again to or near the door of the room where they were drinking, he the deponent saw that the aforesaid son of jonkheer Santhorst had, upon the entry of the bailiff of Valkenburg, been arrested by the said bailiff and was being held fast with cords, without ever having been released again in the said inn; and he the deponent further saw that the aforesaid son of jonkheer Santhorst, thus arrested and held fast, stood quietly by the wall near the front door, without using any words or offering any resistance against the aforesaid bailiff.

He the deponent further declared that when the aforesaid bailiff of Valkenburg came into the said inn with his officers, the son of jonkheer van Endegeest did not go to the back to flee, but that he saw him remain standing in the front hall; and he the deponent, being astonished at the said arrest, since he had heard, seen, or understood no violence or misconduct on the part of the aforesaid young noblemen, called aside one of the serving-girls of the said inn, named Annetgen van Leyden, by herself, and asked her what was going on, whereupon she answered him the deponent that a stoup of wine had been tapped for the said young noblemen and paid for by them, and that instead two stoups of wine had been written down and demanded by the landlady, which two stoups of wine — not having been tapped or drunk — the aforesaid young noblemen refused to pay for, from which a dispute had arisen between them and the landlady. He the deponent afterward related to his company what the aforesaid Annetgen had told him, without he the deponent having heard, from the mouth of the aforesaid Annetgen van Leyden or from anyone else of the household, any complaint against the aforesaid sons of the requesting parties, whether of violence or otherwise.

He the deponent further declared that he also saw that the bailiff of Valkenburg, in arresting the son of jonkheer van Endegeest, did not seize him from behind, but that, as said before, he was standing in the front hall, and there the bailiff forcibly drew the weapon of the said son of jonkheer van Endegeest, which was hanging at his side, out of its scabbard, and had the said son of van Endegeest likewise taken prisoner — without the aforesaid Willem Basel, halberdier, ever having held the front door of the said inn shut, or having helped to hold it shut, of which he the deponent has certain knowledge, since the aforesaid Willem Basel, halberdier, was at that time, before the arrest of the aforesaid son of jonkheer Santhorst, always in the company of him the deponent, and was not out of the aforesaid downstairs room.

Declaring nothing further, he the deponent offered, should it be necessary and if required in case of recolement [formal re-examination], to confirm the foregoing more fully under solemn oath. Of which the requesting parties requested one or more public instruments. Thus done within Leiden, in the Hof van Vrieslant near the Zijlpoort, in the presence of Juliaen Claverblat and Pieter Joostenszoon Warmont, scrivener, both living within the aforesaid city, as witnesses hereto required together with me, the notary. Which I affirm. E.H. Craen, notary public.

There appeared before the undersigned aldermen Claes Claverly, tobacco-pipe maker, named in the preceding attestation, who, at the request and instance of jonkheer Maerten van Schouwen van Endegeest and jonkheer Niclaes Paedts van Santhorst, having been lawfully sworn and examined under solemn oath, and being duly summoned thereto, after the aforesaid attestation had been read out to him clearly, and after being heard and questioned upon it, declared that he still stood by the contents thereof, adding thereto that before the arrest of the said noblemen he, the appearing party, heard or saw no violence or excess committed by them. He declared further that the bailiff of Valkenburg never at that time went together with the district sheriff (landdrost) of Haarlem and the marshal (geweldige) of the Court of Holland into a side chamber at the house of the aforesaid Willem Janszoon, to withdraw and confer with one another concerning the said arrest. Testifying nothing further, so truly may God Almighty help him. Done the 4th day of January, in the year sixteen hundred and seventeen. Heyndrick Egbertszoon, Jacob Paedts.

Translation by Radicae, The Leiden Connection, from the Dutch transcription supplied by Erfgoed Leiden.

Read the original Dutch transcription

Op huyden den eersten january anno XVIc ende zeventien, compareerde voor mij Ewout Henricx zoon Craen notaris publyc bij den Hove van Hollant geadmitteert ende den naergenomden getugen, Claes Claverly tobacpijpmaecker wonende binnen der stadt Leyden, out omtrent vierentwintich jaren, ende heeft ter requisitie ende instantie van joncheeren Maerten van Schouwen van Endegeest ende Niclaes Paedts van Santhorst, bij zijn conscientie ende ziele zaligheyt in plaetse van eede getuycht ende verclaert waerachtich te wesen, dat op maendage den XIIen septembris XVIc zestien lestleden wesende Valckenburger paerdemarct, hij deposant in d’selve marct mede geweest ende mit Artus Stanten ende Willem Basel hellebardier zijn geweesde knechts, gegaen es, in een herberge daer de waert zo hij deposant verstaen heeft genomt was Willem Janszoon van Amsterdam, menende hij deposant mit d’selve zijne geweesde knechts aldaer eenige kannen biers te drincken, ende naer hij deposant ende d’selve zijne geweesde knechts aldaer eenigen tijt mit malcanderen geweest ende bier gedroncken hadden in een beneden camer, comende onder de solder of plaetse daer joncheeren Cornelis Paedts van Santhorst ende Geryt van Schouwen van Endegeest der requiranten sonen dier tijden tsamen waren, zonder bij hem deposant in d’selve herberge op de solder over ‘t hooft van hem deposant ende zijn geselschap, eenich gerucht van gewelt geroup of getier gehoort te zijn, ‘t welc hij nochtans indient gebeurt waer wel gehoort soude hebben, also hij deposant ende zijn geselschap als voren onder de plaetse daer der requiranten zonen waren, geweest zijn, heeft hij deposant daer nae zo der requiranten voorseyde zonen beneden gecomen waren, in ’t voorhuys van d’selve herberge eenich rumoer gehoort, ende es daeromme beneffens d’voorseyde zijne geweesde knechts gegaen in of omtrent de deure van de benedencamer daer zij als voren zaten en droncken, responderende aen ’t voorhuys van d’voorseyde herberge, ziende hij deposant alsdoen dat de waerdinne van d’voorseyde herberge bij de voordeure stont ende die alleen toehielt, nyet willende toelaten dat der requiranten voorseyde sonen, die beyde bij de selve voordeure stonden, uyt den huyse zouden gaen, hoewel d’voorseyde jonge edelluyden zulcx op haer versochten, sonder dat nochtans d’voorseyde jonge edelluyden over d’selve weygeringe of anderssints d’voornoemde waerdinne stieten, slougen, schopten, qualicken tracteerden, eenich geweer trocken, of zulcx yet poochden te doen. Waer naer hij deposant ende d’voorseyde zijne knechts weder op haer vorige plaetse gegaen zijnde omme noch wat te drincken, heeft daer naer op nieus rumoer in ‘t voorseyde voorhuys gehoort, ende hem mit ’t voorseyde zijn geselschap derhalve weder in of omtrent de deure van de plaetse daer sij droncken begevende, heeft hij deposant gesien dat d’voorseyde zoon van joncheer Santhorst, mit ’t incomen van den bailliu van Valckenburch, bij den selven bailliu gevangen was, ende mit paternosters vast gehouden werde zonder oyt in d’voorseyde herberge weder los gelaten te zijn, ende heeft hij deposant vorder gezien, dat d’voorseyde joncheer Santhorsts zoon also gevangen zijnde ende vast gehouden werdende, bij de muyr omtrent de voordeure stille stont, zonder dat denzelven eenige woorden ofte moetwil jegens den bailliu voornoemde gebruycke. Verclaerde noch hij deposant dat als den bailliu van Valckenburch voornoemde met sijn dienaers ter voorseyde herberge in quam de soon van joncheer van Endegeest nyet en es nae achteren gegaen om wech te lopen, maer dat hij gesien heeft hem in ’t voorhuys te blijven staen, ende zijnde hij deposant over d’voorseyde apprehensie verwondert, also hij geen gewelt of overdaet van d’voorseyde jonge edelluyden gehoort gesien of verstaen hadde, heeft hij deposant een van de jongwijfster voorseyde herberge genomt Annetgen van Leyden, alleen geroupen ende haer gevraecht watter te doen was, die hem deposant daer op antwoorde datter een stoop wijns voor d’selve jonge edelluyden getapt, ende bij d’selve betaelt was, ende in plaetse vandien twee stopen wijns gescreven waren, ende bij de waerdinne geeyscht wierden, welcke twee stoop wijns als nyet getapt noch gedroncken zijnde d’voorseyde jonge edelluyden refuseerden te betalen, waer uyt zijluyden questie met de waerdinne gecregen hadden, hebbende hij deposant ‘t gene d‘voorseyde Annetgen also hem gezeyt hadde, daer naer aen zijn deposants geselschap weder vertelt gehadt, sonder dat hij deposant uyt monde van d’voorseyde Annetgen van Leyden of yemant anders van ‘t huysgesin eenige clachten van der requiranten voorseyde sonen ’t sij over gewelt of anders gehoort heeft, ende heeft hij deposant daer naer mede gesien dat den bailliu van Valckenburch de zoon van joncheer Endegeest vangende nyet van achteren en heeft gehaelt, maer dat hij als voren es geseyt in ’t voorhuys was staende ende aldaer ’t geweer van d’ voorseyde joncheer van Endegeests zoon hangende op desselfs sijde, met fortse uyt de schede gehaelt, ende d’selve van Endegeests zoon ooc gevangen doen nemen heeft sonder dat d’voorseyde Willem Basel hellebardier oyt de voordeure van d’voorseyde herberge heeft toegehouden, of helpen toehouden, daer van hij deposant goede kennisse es hebbende, doordien d’voorseyde Willem Basel hellebardier alsdoen voor d’apprehensie van d’voorseyde joncheer Santhorsts soon, altijts in zijn deposants geselschap ende nyet uyt d’voorseyde benedencamer es geweest. Wijders nyet verclarende presenterende hij deposant ’t gunt voorseyde es, des noot ende in cas van recolemente versocht zijnde bij solemnelen eede naerder te bevestigen. Van ‘t welc de requiranten versochten een of meer openbare acten. Aldus gedaen binnen Leyden in ’t Hoff van Vrieslant bij de Zijlpoorte, ter presentie van Juliaen Claverblat ende Pieter Joostens zoon Warmont scrijver beyde wonende binnen der voorseyde stede als getugen hier toe beneffens mij notario gerequireert. ‘t welc ic affirmere E.H. Craen notarius public Compareerden voor den ondergescreven schepenen Claes Claverly tabacpijpmaecker in de voorgaende attestatie genoemt, ende heeft ter requisitie ende instantie van joncheer Maerten van Schouwen van Endegeest ende joncheer Niclaes Paedts van Santhorst, bij solemnelen eede hem wettelick gestaeft ende afgenomen, rechtelick daer toe verdaecht sijnde, opte voorseyde attestatie (naer dat hem die selve wel duydelick was voorgelesen) naer der gehoort ende ondervraecht zijnde, verclaert bij den innehouden van dien als noch te persisteren daer bij vougende dat voor ‘t vangen van de selve eedelluyden hij comparant geen gewelt ofte overdaet bij de selve aengerecht gehoort of gesien heeft. Verclarende noch dat de bailju van Valckenburch noyt ten selven tijde met den lantdrost van Haerlem ende de geweldig van Hove van Hollandt ten huyse van voornoemde Willem Janszoon in een besijdencamer gegaen ofte vertrocken is om met malcanderen te spreecken nopende de selve apprehensie. Wijders niet tuygende soo waerlic most hem comparant godt almachtich helpen. Actum den IIIIen january anno XVIc zeventhien. Heyndrick Egbertszoon Jacob Paedts

Original source: Erfgoed Leiden · record group 0508 · call no. 79M · folio 142a

Genealogical research in Dutch archives

Need help with your own Dutch family history?

Radicae offers genealogical research services for family historians working with Dutch records, including family tree research, archive research and translation of Dutch records. Personal tours in the Netherlands and one-on-one consultations on genealogy and DNA research are also available.

Get in touch